vrijdag 29 juni 2012

Pin It


Get Gadget

Eurobonds: Het licht in de tunnel?



De Europese schuldencrisis


Bron: De Tijd
In de beperkte ruimte die een blog mij biedt is het quasi onmogelijk om de gehele eurocrisis uit de doeken te doen. Maar beter dan het kijken naar de oorzaken is het zoeken van oplossingen. Een mogelijk oplossing die vandaag de dag veel geopperd wordt zijn zogenaamde euro obligaties. In feite is dat geen nieuwe uitvinding maar eerder een formalisering van de realiteit. Als je geld uitleent aan iemand of aan een overheid eis je daarvoor een vergoeding. Om te beginnen wil je dat jou geld binnen zes of zeven jaar nog altijd dezelfde koopkracht heeft. Je verkregen intrest moet zeker gelijk zijn aan de inflatie. Daarnaast wil je ook een vergoeding daar nog eens bovenop. Tenslotte had je met jou geld iets leuks kunnen kopen vandaag, een aankoop die je uitstelt. Naast deze twee logische zaken spelen er ook nog enkele andere factoren een rol bij het bepalen van de intrestvoet. Er is de zogenaamde risicopremie. Als de kans groter is dat jou geld binnen zes jaar niet terugbetaald wordt zal je meer interest eisen. Ten slotte is er nog de wisselkoerspremie, als je geld uitleent in een vreemde munt en de verwachtingen zijn dat deze munt daalt in waarde zal je wederom een hogere intrest eisen. Tel dat alles samen en je hebt de geëiste rentevoet.

Op naar de praktijk. Toen men de eurozone maakte veranderde er heel wat bij de samenstelling van
Bron: De Tijd
de intrestvoeten. Om te beginnen kwam er een ECB, een Europese Centrale Bank die een duidelijke inflatiedoelstelling had. Dit kwam er onder druk van de Duitse Centrale Bank, een bank met een aangeboren angst voor inflatie. De inflatie voor de gehele eurozone zou dicht maar onder de 2% zijn. Voor onze intrest betekent dit meteen dat 2% de minimale intrest is. Het wisselkoersrisico verdween met de euro natuurlijk ook. Deze twee factoren verklaren meteen waarom kort na de invoering van de euro de rente in heel wat lande zakten. Een land zoals Italië had de neiging om heel wat inflatie te verzamelen waardoor de intrestvoeten daar hoog waren. Met de komst van de euro verdween deze angst en kon de rente zakken. Bleef over: de risicopremie en de standaard vergoeding die beleggers eisen. Aan deze laatste heeft de euro niet gek veel verandert. Aan de risicopremie veranderde in het begin wel wat. De zogenaamde spread bestaat nog altijd. Een spread is het verschil tussen twee intrestvoeten van twee verschillende ontleners , de ene betaald 4% en de andere 3% dan is de spread 1%. Als het gaat om twee landen met dezelfde munt en een gelijke inflatieverwachting dan is die 1% de risicopremie die men eist. Met andere woorden, het land dat 3% betaald heeft minder kans om een afbetaling te missen. Landen met een groot begrotingstekort hebben meer kans om in faling te gaan en moeten dus een hogere rente betalen.


Bron: De Tijd
Op naar vandaag de dag. Vandaag betaald Duitsland quasi niets om te ontlenen en betaald Spanje en Italië meer dan 7%. Dat verschil is dus afkomstig van de risicopremie. Waarom kon Spanje dan enkele jaren geleden wel lenen aan deftige intrestvoeten? Omdat de risicoperceptie is veranderd. Duitsland heeft altijd al goedkoper geleend dan een land zoals Spanje, die spread was er altijd al. Ze is alleen toegenomen. Alwaar de Duitse economie floreert zit Spanje met een vastgoedcrisis. Beleggers vertrouwen Spanje minder dan Duitsland. Want in feite deed Spanje het zo slecht nog niet de afgelopen jaren. Tot 2008 was het zelfs een uitblinker met een hoge staat van kredietwaardigheid. Alleen door zijn vastgoedcrisis en bijhorende bankencrisis hebben de markten ontdekt dat Spanje een reus op lemen voeten was alwaar de Duitse locomotief getrokken wordt door betrouwbare export van topproducten.
 De oplossing voor het probleem is dus simpel, Spanje moet weer het vertrouwen verkrijgen van de markten. Maar dit is zoals in het echte leven. Vertrouwen opbouwen kost tijd, het kwijtspelen gaat snel. En tijd is kostbaar. Dus stelt men een andere oplossing voor die simpelweg hierop neerkomt: Duitsland leent het geld op de markten en ontleent het dan aan Spanje. Op dit moment gebeurt dit reeds. Fondsen zoals het ESM halen nu redelijk goedkoop geld op via de markten en lenen dit dan uit aan probleemlanden zoals Griekenland en Portugal. Deze noodfondsen kunnen goedkoper lenen omdat de beleggers weten dat Duitsland deels garant staat voor deze schuld, hun risico ligt dus lager en zo ook de risicopremie die ze eisen.  Iedereen wint dan toch?

Wie zijn gat verbrand moet op de blaren zitten


Bron: De Tijd
Stel, jij en je buurman kopen elk een huis. Jij leent goedkoper dan je buurman en die laatste verliest zijn job, zou jij bereid zijn om in zijn naam te gaan lenen? Het antwoord is nee, jij haalt er geen voordeel uit. Je wilt dit alleen doen indien je buurman jou ook een beetje gunt. Vandaag werken de noodfondsen zo. Die fondsen lenen goedkoop aan ongeveer 3% ze eisen echter een rente van 3,5 van Griekenland. Het fonds maakt dus winst. Het doet  dit niet om winst te maken maar om de landen te straffen. Ben je zo stout geweest dat de markten je niet langer aan de snoeppot laten zitten dan zal ook de Europese Unie eventjes duidelijk maken wie de baas is. Maar terug naar de kern van de zaak. Euro obligaties, dus obligaties uitgegeven door de gehele Europese Unie, bestaan al. Enerzijds toen het goed ging aanzagen de markten de gehele EU als één zone om te financieren, met hier en daar een klein verschil. Vandaag bestaan er de fondsen die hetzelfde doen. Met wederom een klein verschil tussen de landen onderling qua risicopremie. Het verschil is dat de fondsen tijdelijk zijn en, zoals de naam het zegt, alleen in nood ingrijpen. Terug naar het oude systeem waarbij de markten alle eurolanden als gelijk behandelden gaat niet meer, dus kijkt men naar de toekomst.

Je zit boven of onder het gemiddelde



Bron: De Tijd
Eurobonds zou een systeem zijn waarbij alle landen samen naar de markten gaan. De rente zou dan een soort gemiddelde zijn van de rente die de landen nu betalen. Dit heeft voor de huidige sterke landen nadelen. Duitsland zou zijn rente zien stijgen bijvoorbeeld. Deze paradox is de reden waarom Merkel nee zegt. Het sterkste land zou meer moeten betalen en zwakke landen zouden winnen bij eurobonds. Het is zoals het verhaal van de rivier die gemiddeld slechts één meter diep was. Je denkt deze veilig te kunnen oversteken maar op die ene plek waar de bodem twee meter diep zat verscholen verdrink je. Een mogelijke oplossing is dat men creatief gaat werken. Niet alle schuld wordt in de pot gestoken. Bijvoorbeeld alleen 60% van het BNP mag geleend worden via eurobonds. Een land met hoge schulden zal dus nog altijd zelfstandig geld moeten zoeken op de markten aan een hogere rente. Voor een land als België zou er ongeveer 140 miljard euro zelfstandig moeten worden opgehaald, terwijl Spanje plots maar 91 miljard euro moet gaan zoeken op de markten wat voor dit land een wereld van verschil zou maken.

Zullen euro obligaties de crisis oplossen? Nee dat niet meteen, het zou wel een aanzet zijn om het
Bron: De Tijd
vertrouwen te herstellen en tenslotte draait alles hier rond. Solidair zijn is één zaak natuurlijk, het gaat hier om meer. Geld uitlenen aan iemand is iets anders dan geld uitgeven. Het geld is niet verloren, je krijgt het terug. Vaak zelfs meer dan je uitgeleend hebt. Duitsland maar bijvoorbeeld ook België hebben reeds heel veel geld in de noodfondsen gestoken. Als de betrokken landen hun
staatshuishouden op orde krijgen dan krijgt België zijn geld terug, met een beetje winst. Het is dus in ons allen voordeel dat landen als Spanje en Portugal zo snel mogelijk weer zelfstandig naar de markten kunnen gaan tegen betaalbare rentes. Dit is belangrijk omdat anders een schuldensneeuwbal in gang wordt gezet. Een sneeuwbal die als een kleine bol van de berg begint te rollen neemt onderweg nieuwe sneeuw op tot het uiteindelijk een niet te stoppen object wordt. Spanje leent aan 7% en meer, dit betekent dat het land ieder keer dat het vandaag naar de markten gaat zijn kosten ziet toenemen. Omdat zijn kosten toenemen neemt ook het begrotingstekort toe waardoor het alsmaar meer moet gaan lenen en dus ook meer interest moet betalen. Met euro obligaties kan Spanje waarschijnlijk weer gaan lenen, of althans een deel van zijn schuld , aan betaalbare tarieven. En dan kan hopelijk de weg van het herstel worden ingeslagen.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten